Emotionele blokkades [wat willen ze je zeggen]

Gepubliceerd op 3 november 2019 om 11:57

Wanneer emoties geblokkeerd zijn

Wanneer emoties geblokkeerd zijn, hebben we vaak gebeurtenissen meegemaakt waarin deze emoties te heftig waren om goed te verwerken. De emoties die niet goed verwerkt zijn worden opgeslagen in ons lichaam en vormen daar een emotionele blokkade. Emotionele blokkades worden in het lijf waargenomen als lichamelijke sensaties. Lichamelijke sensaties kunnen bestaan uit een drukkend gevoel, de welbekende steen op de maag, de brok in de keel of de pannenkoek op je hoofd, ook fysieke pijn (zonder medische oorzaak) en een nerveus of gespannen gevoel. Voordat we een emotie ervaren in ons lijf is er altijd een gedachten aan vooraf gegaan. Een gedachten is een soort verhaal waarin je gelooft en (nou komt ie) maar wat vaak niet waar blijk te zijn. Een gedachten is iets, waarvan jij je even bewust ben. Een gedachten is een onderdeel van een denkproces en plopt opeens op uit het onderbewuste. Gedachten kunnen getriggerd worden door een situatie die jou bekend voorkomt, iets of iemand die je kent of door wat je waarneemt zoals beelden, geuren en geluiden. En voordat je het weet ben je weer terug in het verleden en voel je de emoties die daarbij horen. Wist je dat zelfs de meest traumatische emotie maar 90 seconden duurt?

 

Wat is het nut van een emotie?

Een emotie kan je vergelijken met een "Postbezorger" die je een pakketje komt brengen waarin een belangrijke boodschap zit. De boodschap wil je iets vertellen, iets aangeven, iets laten zien wat belangrijk voor je is om er iets mee te doen. Dat "iets mee doen" noemen ook wel verwerken. Een boodschap is vaak "verpakt" er zit een laagje omheen, net zoals in de metafoor van het pakketje, die je eerst open moet maken. Het gaat er dus om dat je eerst de boodschap aanneemt om vervolgens de inhoud ervan te kunnen zien. Het nut van de emotie is dat ze je iets wil vertellen. Iets wat je meedraagt maar waarvan je niet meer weet wat de oorsprong is. De oorsprong ligt vaak verborgen in het onderbewuste. Het "onderbewuste" stel ik me voor als een soort Macaron, een toplaagje en dan iets ertussen en dan een bodem die dan weer gelijk is aan de toplaag. Een soort van gelaagdheid. Dat maakt het ook soms zo moeilijk om de kern te zien. Het ligt verborgen en is afgeschermd. Dat afschermen noem ik het masker van de emotie. Want ook het masker heeft als functie om iets af te schermen zoals bij het "toplaagje" van de macaron. Draagt de boodschap een masker?

 

Het masker

Ja, het masker van de emotie heeft de functie om iet af te schermen. De maskers van de emoties hebben ook alles te maken met het maskers van onszelf die we dragen. Iedereen, wij allemaal dragen maskers. De functie is om te maskeren. Het woord "masker" betekent oorspronkelijk "persona". Persona komt uit de Jungiaanse psychoanalyse van Carl Gustav Jung waarmee hij de persoonlijkheid bedoelt. Onze persoonlijkheid wordt al in de vroege jeugd ontwikkeld (tussen 0 en 6 jaar). Iedere fase staat voor het ontwikkelen van een karakterstructuur. Willem Reich is de grondlegger van de Karakterstructurenleer. Karakterstructuren zijn gedragingen waarmee we ons staande houden in het dagelijks leven. Dit zijn ook de fases waar de maskers ontstaan. Het voert nu te ver om hier dieper op in te gaan. Wil jij je verdiepen dan is het boek "De Maskermaker" van Wibe Veenbaas een échte aanrader. Nu hoor ik je denken "wat heeft dit allemaal met de maskers van de emoties te maken?"

 

Het verhaal

We weten nu dat er aan een emotie een gedachte voorafgaat, dat een emotie een soort boodschapper is die ons iets wil vertellen, dat emotie gecamoufleerd worden door een masker en dat masker ontstaan zijn in onze jeugd. De gedachte waaraan de emotie gekoppeld is noemen we "ons" verhaal. We noemen dit zo omdat we onszelf er mee identificeren. We maken het iets van onszelf alsof het ook zo is "Zo ben ik". Het verhaal, of alles wat we meemaken in ons leven wordt op verschillende plekken als een soort "pakketje met een code" in ons brein opgeslagen. Als die "pakketjes" weer bij elkaar komen noemen we dat een herinnering (ik ben natuurlijk geen neurowetenschapper maar dat is wat ik ervan begrepen heb). De herinnering komt weer terug in ons bewustzijn en aan een (heftige) herinnering is een emotie gekoppeld die we voelen in ons lijf. We zeggen dan vaak "ik ben blij", "ik ben boos" of "ik ben verdrietig". Dat "Ik ben" is de identificatie. Want je bent natuurlijk niet je emotie je "voelt" een emotie. De herinnering is jouw specifieke verhaal met een eigen storyline. Het verhaal van jouw leven met een verleden, een heden en een toekomst. Het verhaal van fijne en minder fijne gebeurtenissen.

De 8 basis emoties 

Bij NLP (neuro linguïstisch programmeren) spreekt men over 8 basis emoties; Liefde, Angst, Vreugde, Woede, Verdriet, Verrassing/Verbazing, Schaamte, Walging. Vera Helleman schrijfster van het boek "Moeiteloos jezelf zijn" heeft de Emotie Encyclopedie geschreven en daarin heeft ze de 8 basis emoties veel verder uitdiept tot wel 350 "sub" emoties waarbij ze uitlegt wat de emotie je wil vertellen en wat deze van jou vraagt. Emoties zijn dus richtingaanwijzers die jou een aanwijzingen willen geven wat je er nog meer mee kunt doen zodat je de emoties kunt ontmaskeren. Als de emotie ontmaskerd is ontstaat er ruimte en volgt er vaak een inzicht.

Als emoties geblokkeerd zijn, komen er andere gevoelens voor in de plaats. 

  • Verdriet gaat over in zelfmedelijden, huilen, schaamte, verbitterdheid, depressie, boosheid en bezorgdheid.
  • Angst gaar over in paniek, fobieën, vermijding, ontkenning, angst voor toekomstige dingen.
  • Boosheid en gaan over in schuld, zelfverwijt, onmacht, hulpeloosheid, passief, agressie, negeren, pesten en cynisme.
  • Afschuw en afkeer gaan over in minachting, beschuldiging, vervreemding en alleen willen zijn.
  • Liefde, vreugde en blijdschap gaan over in opoffering, eisend, dwingend, voorwaardelijke liefde, wantrouwen en jaloezie.
  • Verbazing en nieuwsgierigheid gaan over in bezitterigheid, onzekerheid, vergelijken, kritiek, veroordelen, afgunst, nijd en roddelen.

Een voorbeeld: Je voelt je verbitterd over een bepaalde gebeurtenis. Verbitterdheid valt on de basis emotie Verdriet. De boodschap van Verbitterdheid is dat het aan je vraagt om te erkennen dat het om Verdriet gaat. Als jij jezelf toestaat dat het om Verdriet gaat en dat het er ook helemaal mag zijn, en je het Verdriet gaat aankijken dan zal niet langer blijven hangen in Verbitterdheid. Er komt ruimte voor Verdriet en daarmee inzicht. Het masker valt af.

Als jij jouw basis-emoties niet goed kunt voelen en je te veel in je hoofd zit? Dan kan het zijn dat er onvolledige verwerking van (traumatische) gebeurtenissen zijn geweest. Hoe kan je emoties ontmaskeren?

 

Ontmaskering

Om emoties te ontmaskeren is het heel belangrijk om ze te leren voelen. Wij zijn als mens geneigd om ons terug te trekken uit de pijn. Hele pijnlijke gevoelens willen we liever niet voelen en we negeren ze ook liever. Het "liever niet willen voelen" is ook een afweersysteem om weg te blijven bij de pijn, "als ik het niet voel dan is het er niet". En daar zit er hem nu juist de clou. Nare gevoelens die we negeren komen vaak dubbel zo hard en heftiger terug. Ook al is de duur van een emotie maar 90 seconden, het bijeffect is dat we in een bepaalde gemoedstoestand kunnen komen die soms uren, dagen of weken aan kan houden. We zitten dan "niet lekker in ons vel" en zijn dan gevoeliger dan anders. Ook kan het zijn dat we dan prikkelbaarder zijn en zelfs een kort lontje hebben of huilen bij het minste of geringste. We voelen ons kwetsbaar. Goed leren voelen is ook iets wat ons niet door onze omgeving aangeleerd is, eerder is het omgekeerde het geval, en hebben geleerd om ons flinker voor te doen dan dat we eigenlijk zijn. Kwetsbaarheid wordt niet zo erg gewaardeerd door onze omgeving. Je hebt het vast wel eens gezien; iemand valt, doet zichzelf heel erg pijn, maar in plaats daarvan om bij de pijn te blijven, wordt er snel opgestaan, even over de pijnlijke plek gewreven om vervolgens weer snel door te lopen, rondkijkend en hopende dat niemand het gezien heeft. Nee, je mag vooral niet op je bek gaan! Gek toch? Het gaat dus om goed te leren voelen. Wist je dat veel mensen 90% van tijd in hun hoofd zitten en maar voor 10% in hun lijf?

Het lijf is wijs

Omdat we vaak 90% van onze tijd in ons hoofd zitten is ons lijf zoiets als een "wormvormig aanhangsels met botten" geworden van "iets" wat onder ons hoofd bungelt. We zijn er mee uit contact geraakt en hebben er geen feeling meer mee. We merken ons lijf pas weer op als het stevige signalen zendt. Hoe vaak ben jij doorgelopen met een flinke blaar aan je hiel totdat je zag dat het bloed uit je schoen stroomde? Terwijl je lijf bij het aantrekken van de schoen je al het signaal gaf dat de schoen te krap zat! Luisteren naar je lichaam is een kunst, een kunst die iedereen kan leren. Onder het motto "voorkomen is beter dan genezen" wil ik je aanraden om dat ook te gaan leren. En niet alleen bij uitwendige maar ook bij inwendige signalen. Want het lijf weet het al voordat jij het weet, zo ook bij emoties. Waarom niet het pakketje aanpakken en de boodschap gaan zien?

 

De boodschap die wel verstuurd is maar nooit aankwam

Iedere dag krijg je vele boodschappen van jouw lijf. En iedere dag is het hoofd de baas! Het hoofd is en soort "moderator" een "aanpasser" die bepaald welke signalen er wel en niet door mogen komen. Hoe zou het leven zijn als niet het hoofd maar het lijf de baas is? Zouden we dan niet meer kunnen denken, plannen en organiseren? Ik denk van wel. Ik denk dat al onze cognities gewoond blijven functioneren zoals altijd. En ik denk ook dat we meer intuïtiever worden en beter op ons gevoel gaan vertrouwen. Hoe fijn zou dat zijn? Een gewoon weldenkend intelligent mens die in combinatie met zijn intuïtie betere keuzes kan maken. Kijk eens in de spambox van je van je (verdrongen) emoties?

 

De spambox

Durf jij het aan om in de spambox van je gevoel te kijken? Durf jij het pakketje aan te nemen? Durf jij de flessenpost te open die jij aan jezelf gestuurd hebt? Durf jij het aan om emoties te voelen? Durf jij het aan om te kijken wat ze je willen vertellen? Durf jij het aan om helemaal jezelf te kunnen zijn? Durf jij het aan om kwetsbaar te zijn? Durf jij het aan om het verhaal niet meer te geloven? Durf jij het aan om je lijf weer te voelen? Durf jij het aan om andere daarmee te helpen? Durf jij het aan.....

 

Ook lijkt het soms zo vergrendeld

Soms zijn we er ons niet eens van bewust dat we onszelf opsluiten in alle emoties en gevoelens die we hebben. Maar er is altijd een opening. Of zoals Leonard Cohen zo mooi verwoorden in zijn song "There's a crack in everything" That's way the light come in! Door het kleinste kiertje vind je altijd toegang en is er een opening tot. Er is een hele mooie methode om weer in contact te komen met je gevoelens. Die methode heet Focussen en Sensen van de grondlegger Eugene Gendlin waarbij hij je leert om het lichaam van binnenuit te voelen. Door focussen en Sensen toe te passen ontstaat er ruimte en zal er een "shift" (verandering) plaats vinden. Het is een vorm van lichaamsgerichte therapie die je zelf heel goed kan leren, maar soms is het fijner om dit met ondersteuning van een coach te doen. Wil je hier meer over weten lees dan het boek van Ann Weiser Cornell "De kracht van Focussen", een praktische gids waarin de methode stap voor stap uitgelegd wordt. Ook kan je op Youtube een aantal filmpje vinden. Of toch liever een coach?

 

Begeleiding van een coach

Er zijn heel veel Levenscoaches en Life coaches in Nederland die in hun praktijk Focussen en Sensen als methode gebruiken. Op internet kan je zoeken of er bij jou in de buurt een Levenscoach-praktijk is. Ook op Facebook kun je veel hierover vinden. Mocht het zo zijn dat het bij jou om trauma verwerking gaat dan is Somatic Experience van Peter Levine een hele mooie therapie voor jou. Wil je hier meer over weten? Neem dan contact op met Somatic Experience Nederland (ook op Facebook te vinden).

 

Ik wens je een hele mooie reis opzoek naar je gevoel. Een reis die zéér zeker de moeite waard is!

 


Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.